Zaterdag 14 februari vond een colloquium plaats in De Marken - Brussel met als thema "Van Crisis naar Crisis. Een andere economie is nodig." Organisatoren waren MASEREELFONDS, IMAST, IMAVO, NETWERK-VLAANDEREN, SOLIDAIR, TRIODOSBANK en VONK.
De dag werd afgesloten met een debat.

Bernard Lietaer is een "gelden"-expert die nog meewerkte aan de introductie van de ECU, de voorloper van de Euro. De laatste jaren was hij in Berkeley (USA) voornamelijk bezig met alternatieve en complementaire munten (http://www.lietaer.com).
Voor hem is er geen structurele oplossing van de financiële crisis mogelijk als er ook geen werk gemaakt wordt van complementaire munten. Hij verwijst hiervoor naar de WIR-munten in Zwitserland (http://www.jandezutter.be/page10/page4/page4.html) die voornamelijk in tijden van recessie door Zwitserse bedrijven gebruikt wordt om toch nog kredieten te kunnen krijgen.

Jo Vervecken van het ABVV vindt dat een economisch groeimodel dat gebaseerd is op schuldcreatie en speculatie niet duurzaam kan zijn. Banken moeten desnoods genationaliseerd worden en ze moeten spaargelden verzamelen en kredieten verstrekken voor economisch en maatschappelijke projecten, nuttig voor de werkgelegenheid.

Olivier Marquet is directeur van Triodosbank. Voor hem is de onverantwoordelijke houding van alle maatschappelijke spelers de oorzaak van de financiële crisis. De politiek besliste dat de scheiding tussen spaarbanken (http://nl.wikipedia.org/wiki/Spaarbank) en investeringsbanken (http://nl.wikipedia.org/wiki/Investeringsbank) werd weggenomen. Bankbestuurders kenden de inhoud niet van de producten die ze kochten en verkochten. Spaarders wilden een hoge rente die niet realiseerbar was zonder risico's. Aandeelhouders die 12% rendement verwachtten, keurden de risico's goed. Media ondersteunden de hype.
Triodos is een bank die ongeschonden uit de financiële crisis komt. Volgens Olivier Marquet heeft dit alles te maken met de hogen normen die Triodos hanteert. Hij vindt dat deze normen ook op de hele financiële wereld moet toegepast worden. De staatswaarborgen die zo kwistig worden uitgedeeld, zouden enkel mogen toekomen bij die banken die enkel leningen verstrekken aan bedrijven met voldoende garanties met betrekking tot milieu, sociale impact, duurzaamheid e.d.

André Mommens is hoofdredacteur van het Vlaams Marxistisch Tijdschrift. Hij zag de crisis ontstaan in de jaren '70 en '80 van vorige eeuw. Door de ontwikkeling van de naoorlogse sociale welvaartsstaat warden de bedrijfswinsten teruggelopen. Thatcher en Reagan waren de politieke vertalers van de economische drukkingsgroepen die meer deregulering en privatisering wensten. Meer winsten maar ook meer chaos waren het resultaat. De duale samenleving werd een feit. Welzijnsgroei was niet langer een collectief doel, maar een individuele betrachting.

Myriam Vanderstichele is al jaren onderzoekster bij ondermeer het Nederlandse Somo (http://somo.nl/news-nl/wat-is-er-gaande-in-de-financiele-sector/)
De financiële sector is sinds de jaren '80 één van haar onderzoeksterreinen. Ze weet dat van zodra banken beschouwd worden als gewone bedrijven, deze dan ook de wetten van de concurrentie en winstmaximalisatie ondergaan. Je krijgt dan ook allerhande financiële producten die je toelaten te concurreren op de financiële markten. Het Europees Verdrag stipuleert zelfs dat de Europese financiële sector moet geliberaliseerd worden en dat banken uit bijvoorbeeld de VS en hun financiële producten vrij spel moeten krijgen. Het is duidelijk dat de laatste jaren het politiek systeem ten dienste stond (en staat) van de financiële sector. Dit liet toe dat de financiële markten afgesplitst werden van hun maatschappelijke context. De oplossing moet dan ook gericht zijn op het herstel van de financiële sector als ondersteunen van zinvolle maatschappelijke projecten. Vorige jaren kwam slechts 1% van de kredieten vanuit de financiële instellingen terecht bij ecologische investeringsprojecten.
Myriam is dan ook akkoord met Olivier Marquet. Er is massaal veel kapitaal nodig voor de omschakeling naar een groene duurzame economie. Dit mogelijk maken is een publieke functie. Banken moeten verplicht worden te voorzien in de nodige gelden. Deposito- of spaarbanken die op de beurs genoteerd zijn, zijn uit den boze. In Duitsland vind je in de Ländern regionale banken die geen winst en geen verlies mogen maken maar hun economische rol wel vervullen.
Ze waarschuwt dat deze zienswijze voor een ecologische functie van de banken niet verworven is. Alles wijst erop dat politiek en financiële wereld terug willen naar de orde van de dag. Op 2 april komt de G20 (http://nl.wikipedia.org/wiki/G20) samen in Londen. Ook een nieuwe internationale financiële orde staat dan (waarschijnlijk) op de agenda. Het is ons aller verantwoordelijkheid de leiders van de G20 te laten weten in welke richting deze nieuwe orde moet gaan.

Ludo